Radetzky March: Hành khúc năm mới từ Vienna!
Những sĩ quan Áo có mặt tại buổi biểu diễn lần đầu tiên của Hành khúc Radetzky đã ngay lập tức vỗ tay và dậm mạnh chân khi đồng thanh hô vang. Truyền thống này được tiếp tục đến tận ngày nay khi bản hành khúc được chơi trong các buổi gặp gỡ có hòa nhạc cổ điển tại Vienna.
Bản nhạc: RADETZKY MARCH (Hành khúc Radetzky)
Tác giả: Johann Strauss cha
Thể hiện: Dàn nhạc giao hưởng Vienna (Chỉ huy: Riccardo Muti)
*****
Hầu như lần nào cũng thế: Cũng vẫn là những điệu valse, polka, mazurka, hành khúc… của gia đình Strauss và các nhà soạn nhạc người Áo khác trong phần chính của chương trình. Cũng vẫn là những lẵng hoa tươi thắm mà các thành phố bạn gửi tặng.
Cũng vẫn là 3 encore quen thuộc được dàn nhạc chơi sau phần chính: một bản polka nhanh; bản valse Dòng Danube xanh của Johann Strauss con và bản Hành khúc Radetzky của Johann Strauss cha.
 |
|
Khung cảnh lộng lẫy của Goldener Saal trong buổi Hòa nhạc năm mới |
Hầu như lần nào cũng thế. Tiếng vỗ tay của khán giả có mặt tại Goldener Saal rộ lên ngay khi họ nhận ra giai điệu của Dòng Danube xanh. Và trong suốt tiết mục cuối cùng, Hành khúc Radetzky, những khán giả này hào hứng vỗ tay thật to theo sự chỉ huy của nhạc trưởng.
Nhưng để có thể trực tiếp vỗ tay theo Hành khúc Radetzky đúng vào ngày đầu năm tại Goldener Saal như vậy, nhiều người đã phải đặt vé trước cả năm. Thậm chí nhiều chỗ ngồi đã được một số gia đình người Áo giữ trước từ rất lâu và truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Hàng triệu triệu khán thính giả khác trên khắp thế giới theo dõi sự kiện biểu tượng cho văn hóa âm nhạc Vienna đó qua truyền hình. Tất cả cùng được đắm mình vào bầu không khí vui tươi, lạc quan đón chào một năm mới đến. Năm 2006, con số này đã lên tới xấp xỉ 1 tỉ người ở 44 quốc gia
 |
|
Goldener Saal rực rỡ với hoa |
Sự kiện truyền thống này thường diễn ra vào buổi sáng đầu tiên của năm mới tại Goldener Saal (Golden Hall) - phòng hòa nhạc lớn nhất trong tòa nhà Musikverein, trụ sở của dàn nhạc.
Ra đời trong thời kỳ lịch sử đen tối nhất của nước Áo (năm 1939), ban đầu những chương trình như thế này đã gợi nhắc khán giả địa phương đến những thời kỳ tươi sáng hơn. Chúng đã góp phần không nhỏ trong việc giảm bớt sự bi quan của dân chúng thành Vienna dưới chế độ độc tài Phát xít, mang tới niềm hi vọng vào tương lai.
Về sau, nhờ các mạng lưới truyền hình, chương trình nhận được sự mến mộ của cả châu Âu. Và trong những năm gần đây, người dân một số nước châu Phi cũng đã có thể theo dõi chương trình trực tiếp qua truyền hình.
Được thưởng thức các tác phẩm âm nhạc tinh tế mà thư thái của chương trình đặc biệt ấy là một nguồn khích lệ lớn lao với tất cả mọi người.
Mong ước của Dàn nhạc giao hưởng Vienna là không chỉ truyền ra thế giới những chương trình biểu diễn các kiệt tác của thể loại âm nhạc đặc trưng cho thành Vienna, mà với vai trò đại sứ âm nhạc, Dàn nhạc còn gửi đến nhân dân toàn thế giới một lời chúc mừng năm mới trên tinh thần hi vọng, hữu nghị và hòa bình.
Năm 1946, năm đầu tiên sau thế chiến thứ hai, chương trình lấy tên chính thức là “Das Neujahrskonzert der Wiener Philharmoniker” (Chương trình hòa nhạc cổ điển mừng năm mới của Dàn nhạc giao hưởng Vienna). Cũng trong năm này, lần đầu tiên Hành khúc Radetzky được chọn làm encore trong chương trình.
 |
|
Tranh vẽ một buổi Dạ hội năm mới tại Vienna - Nguồn: tripod.com |
Hành khúc Radetzky op.228 được nhà soạn nhạc thiên tài Johann Strauss (cha) viết vào năm 1848 và đề tặng thống chế Joseph Radetzky von Radetz. Radetzky là một nhà quý tộc người Bohemia, một vị tướng nổi tiếng trong quân đội Áo. Sự nghiệp quân ngũ của ông kéo dài hơn 70 năm cho tới khi ông qua đời năm 1858. Tiếng tăm ông đã trở nên bất tử cùng với Hành khúc Radetzky – tác phẩm có lẽ là nổi tiếng nhất của Johann Strauss cha.
Mặc dù có nguồn gốc từ quân đội nhưng Hành khúc Radetzky mang không khí lễ hội vui tươi hơn là tinh thần quân sự nghiêm trang. Nó phù hợp với tính cách quần chúng cởi mở cả trên chiến trận cũng như tại phòng khiêu vũ của người được đề tặng.
Những sĩ quan Áo có mặt tại buổi biểu diễn lần đầu tiên của Hành khúc Radetzky đã ngay lập tức vỗ tay và dậm mạnh chân khi đồng thanh hô vang. Truyền thống này được tiếp tục đến tận ngày nay khi bản hành khúc được chơi trong các buổi gặp gỡ có hòa nhạc cổ điển tại Vienna.
Hành khúc Radetzky bạn đang nghe được thu âm trực tiếp trong Chương trình hòa nhạc cổ điển mừng năm mới của Dàn nhạc giao hưởng Vienna năm 1997. Chỉ huy dàn nhạc là nhạc trưởng danh tiếng người Ý Riccardo Muti - người cũng chỉ huy chương trình các năm 1993, 2000 và 2004.
 |
|
Nhạc trưởng Riccardo Muti - Nguồn: sina.com.cn |
Những người được gọi là chuyên gia này mặc đồ đen và đeo kính đen. Họ chỉ biết hình thức, họ không biết về trái tim của một bản giao hưởng. Họ chiếu X-quang lên tổng phổ và lánh xa khán giả. Như Dante giải thích trong Paradiso, chúng ta tiếp cận với nghệ thuật âm nhạc bằng sự say mê chứ không phải bằng sự am hiểu.”
Người chỉ huy Chương trình hòa nhạc cổ điển mừng năm mới của Dàn nhạc giao hưởng Vienna năm 2008 là nhạc trưởng người Pháp Georges Prêtre. Vì thế phần chính của chương trình có một số tác phẩm mang đặc trưng Pháp-Áo như Hành khúc Napoleon, Điệu valse Paris. Nhưng ở phần encore, sau Dòng Danube xanh vẫn sẽ là Hành khúc Radetzky.
Tiếng vỗ tay của khán giả có mặt tại Goldener Saal lại rộ lên ngay khi họ nhận ra giai điệu của Dòng Danube xanh. Và trong suốt tiết mục cuối cùng, Hành khúc Radetzky, những khán giả này hào hứng vỗ tay thật to theo sự chỉ huy của Georges Prêtre. Lời chúc mừng năm mới bằng âm nhạc từ thành Vienna lại sẽ truyền đi khắp thế giới với tinh thần hi vọng, hòa bình và hữu nghị …
- Ngọc Anh