Mạng xã hội VN: Trào lưu mới còn đang... dò đường

Mạng xã hội (MXH) ở VN xuất hiện và tạo ra một trào lưu sinh hoạt và giải trí gây "nghiện" trong giới trẻ. Hiện nay, MXH trong nước vẫn còn non trẻ, có tiềm năng nhưng còn ở giai đoạn... dò đường. sự kiện nóng

Mới mẻ + Tương tác lớn = Bùng nổ

- Sau một thời kỳ tăng trưởng chóng mặt trên thị trường quốc tế, đến lượt các MXH trong nước cũng đua nhau nở rộ. Nguyên nhân nào đem lại cho các MXH sức phát triển mạnh như vậy?

- Vũ Kiêm Văn - Giám đốc VSMC, Công ty chuyên nghiên cứu, phát triển các MXH tại Việt Nam: Theo tôi có 2 nguyên nhân chính lý giải cho sự phát triển mạnh mẽ của các MXH (MXH).

Thứ nhất là tính mới của dịch vụ. So với tuổi đời của các loại hình dịch vụ trực tuyến khác thì loại hình dịch vụ MXH còn khá “trẻ”. Xu hướng thích khám phá cái mới chính là động lực để người sử dụng internet nồng nhiệt đón nhận các MXH.

Từ trái sang phải: Vũ Kiêm Văn, Trần Ngọc Thái Sơn, Nguyễn Mạnh Tuấn


Nguyên nhân thứ hai nằm ở chính triết lý phát triển của các MXH. Việc phát triển MXH không chỉ đến từ phía nhà cung cấp dịch vụ. Công việc này lại phụ thuộc rất nhiều vào người sử dụng, tức là các MXH đã trao một phần trách nhiệm phát triển mạng cho người sử dụng kèm theo những quyền lợi thiết thực cho trách nhiệm đó. Việc này đã kích thích sự tăng trưởng mạnh mẽ về người sử dụng và nội dung.

Mạng xã hội là gì?

MXH (tên đầy đủ là MXH trực tuyến) là một đại diện tiêu biểu của Web 2.0.

MXH tạo ra một hệ thống trên nền Internet cho phép người dùng chia sẻ thông tin một cách có hiệu quả, vượt ra ngoài những giới hạn về địa lý, xây dựng lên một mẫu định danh trực tuyến nhằm phục vụ những yêu cầu công cộng chung và những giá trị của xã hội.

(Theo Từ điển bách khoa online Wikipedia)

- Nguyễn Mạnh Tuấn - Giám đốc dự án MXH sky.vn: Ưu điểm của MXH so với các phương tiện truyền thông trước đây là độ tương tác, tính trò chuyện và kết nối cao hơn hẳn, dẫn tới độ tin cậy cao hơn. Mà trong một thế giới tràn ngập thông tin thì độ tin cậy tạo nên ưu thế rất lớn.

Ưu thế tuyệt đối của mạng dịch vụ này là truyền thông đa phương tiện mà vẫn giữ nguyên tính tương tác của blog, có thể xuất bản nội dung, không chỉ ở dạng bài viết mà cả ảnh, audio và clip. Chính vì thế, tiềm năng của lĩnh vực này cực kỳ lớn, nhất là đối với thị trường trong nước.

- Trần Ngọc Thái Sơn - Giám đốc điều hành Vega Corporation TP.HCM, nhà cung cấp MXH clip.vn: MXH sở dĩ được đón nhận khá nồng nhiệt, đặc biệt là ở giới trẻ, là do nó đáp ứng được nhu cầu đa dạng của con người một cách dễ dàng và nhanh chóng.

Con người, sau những nhu cầu thiết yếu để tồn tại (ăn, uống) thì các nhu cầu về tinh thần như kết nối với công đồng (the need of belongingness), thể hiện khả năng (the need of self-esteem), liên lạc (the need of communication), và cập nhật thông tin (the need for information) trở nên cực kỳ quan trọng trong thời đại ngày nay.

Với tất cả những lợi thế đó, cộng với khả năng lan truyền không biên giới dựa trên những mối quan hệ sẵn có, không có gì đáng ngạc nhiên khi các MXH lại phát triển với tốc độ chóng mặt (về số người dùng) như vậy.

Thị trường chưa phân khúc, cạnh tranh chưa gay gắt

- Với tốc độ phát triển như hiện nay của các MXH trong nước, thêm vào đó là sự nhòm ngó của các đại gia quốc tế, liệu thị trường này của Việt Nam có xảy ra những cuộc chiến gay gắt nhằm giành giật thị phần? Liệu "miếng bánh thị trường" có bị chia cắt quá nhiều?

- Nguyễn Mạnh Tuấn: Theo tôi, mỗi MXH sẽ phải nhắm tới một phân khúc thị trường với những đối tượng và nhu cầu cụ thể. Đến lúc đó, thị trường lại tiếp tục phải phân nhỏ ra thành các thị trường ngách, cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Hơn nữa, các MXH lớn của thế giới như Myspace cũng đang có ý định xâm nhập Việt Nam, việc cạnh tranh sẽ càng căng thẳng hơn, có lẽ các MXH trong nước sẽ dựa cơ bản vào văn hóa đặc thù của người Việt. Nhưng do tâm lý sính ngoại của người Việt nên tôi nghĩ sẽ không được thuận lợi như Hàn quốc hay Trung Quốc.

Ngoài ra, tôi cũng đang đặt câu hỏi về hiệu quả của MXH Việt Nam sau vụ Yahoo bỏ rơi Yahoo 360, không quan tâm tới blogger Việt. Đối xử với khách hàng như thế là việc làm mà các nhà cung cấp dịch vụ tối kỵ.

Cạnh tranh của thị trường kinh doanh MXH trong nước sẽ hướng tới phân khúc


- Trần Ngọc Thái Sơn:
Cũng như mọi ngành nghề khác, tiềm năng càng lớn, mức độ cạnh tranh càng cao. Đó là chưa kể những rào cản để tham gia thị trường MXH lại rất thấp. Thực tế là ngày nay, bạn không cần nhiều vốn, kinh nghiệm để tạo nên một MXH.

Ở Việt Nam, đi theo mô hình thành công của thế giới, các hình thức MXH đã bắt đầu xuất hiện, từ MXH tổng quát đến MXH video và khá nhiều các MXH chuyên sâu hơn. Tuy nhiên cơ hội vẫn còn rất nhiều.

Xuất hiện lần đầu tiên năm 1995 với website Classmate, đến nay, thế giới có khoảng hơn 200 MXH.

Với 140 triệu người dùng, MySpace được coi là MXH thành công nhất thế giới hiện nay. Năm 2006, MySpace đã đạt được số lượt truy cập cao hơn cả Google.

Nhiều chuyên gia nhận định, MXH Facebook sẽ chiếm ngôi của MySpace trong thời gian tới. Số lượng người đăng ký tài khoản tại Facebook hiện nay đạt 250.000 người mỗi ngày.

Tại Việt Nam, các MXH cũng đang phát triển mạnh về số lượng, trong đó, đáng chú ý là các MXH thehetre.vn, clip.vn, yobanbe.com, Vietspace, cyworld Việt Nam...

Các MXH hiện tại, cho đến thời điểm này, vẫn chưa thoả mãn tốt các nhu cầu của người dùng. Nếu có một MXH khác phục vụ người dùng tốt hơn, marketing tốt hơn, MXH đó vẫn có thể chiến thắng dù là người đến sau. Bên cạnh đó, còn rất nhiều phân khúc, thị trường ngách mà chưa có MXH nào tham gia.

Vì vậy, theo tôi, trong thời gian tới, MXH Việt Nam nhìn bên ngoài thì "có vẻ" như đang cạnh tranh gay gắt hơn, nhưng thực chất họ vẫn đang từng bước hoàn thiện nền tảng của mình.

Tuy nhiên, cũng đã có trường hợp những doanh nghiệp vì muốn "đi tắt đón đầu" nên thay vì tập trung phục vụ người dùng tốt hơn, thì lại đưa ra những cách cạnh tranh không lành mạnh, gây ảnh hưởng đến các doanh nghiệp khác và người dùng.

- Vũ Kiêm Văn: Nếu tuổi đời MXH ở thế giới còn trẻ thì ở Việt Nam, nó còn rất sơ khai. Đây chính là lợi thế cho các MXH ra đời và phát triển tại nước ta. Nhưng cục diện sẽ dần ổn định trong vòng 1, 2 tới năm khi mà các MXH dần dần ra đời, mỗi lĩnh vực đều tìm ra được một mạng nổi trội nhất khi đó các mạng khác lần lượt rút lui.

Một trong những yếu tố quyết định thành công của một MXH chính là tính thời điểm. Một MXH ra đời trước có một ưu thế cạnh tranh rõ rệt thế nên các mạng ra đời sau muốn cạnh tranh thì phải có những đột phá về dịch vụ.

Việc “cạnh tranh” thị phần giữa các MXH theo tôi sẽ diễn ra theo hai xu hướng:

Xu hướng thứ nhất: Các MXH ra đời sau cố gắng trở thành thị phần bổ sung cho các MXH ra đời trước bằng sự khác biệt về dịch vụ, có nghĩa là người sử dụng là công dân của MXH này rồi thì hoàn toàn trở thành công dân của một mạng khác.

Xu hướng thứ hai là cạnh tranh để giữ vị thế. Cái gì phát triển trong thời gian dài mà không có đổi mới thì sẽ bị đào thải nên các MXH lâu đời cũng phải chú ý đổi mới về dịch vụ theo kịp với xã hội nếu không thì chắc chắn công dân sẽ rời bỏ sang các MXH ưu việt hơn.

Cả hai xu hướng này đều diễn ra nhưng tôi nghĩ sẽ không có thay đổi gì lớn trong vị thế của các MXH trên thế giới hiện nay.

(Còn nữa)

  • Thiên Bình

* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu