Điện Biên Phủ: Rộn rã những khúc ca trường tồn!

(TuanVietNam) - Chiến thắng Điện Biên Phủ là niềm tự hào lớn, làm nức lòng biết bao thế hệ người Việt Nam. Còn những ca khúc với âm hưởng hào hùng, sảng khoái về Điện Biên Phủ - thì dù tròn 55 năm đã trôi qua, vẫn đem lại những cảm xúc phấn chấn - như một nguồn cổ vũ tinh thần to lớn có lẽ chẳng bao giờ mất đi! sự kiện nóng

Qua miền Tây Bắc...

Qua miền Tây Bắc núi vút ngàn trùng xa
Suối sâu đèo cao bao khó khăn vượt qua
Bộ đội ta vâng lệnh Cha già
Về đây giải phóng quê nhà

Nhịp điệu vui tươi, rộn rã của Qua miền Tây Bắc vốn đã quá quen thuộc với đông đảo khán thính giả và gắn bó khăng khít với sự kiện lịch sử hào hùng cách nay đúng 55 năm - Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Giữa chiến hào...
Nguồn: vitinfo.com

Nhạc sỹ Nguyễn Thành là một chiến sỹ của Trung đoàn Thủ đô ra đi từ ngày cùng đoàn quân rút qua gầm cầu, để lại một kinh thành nghi ngút cháy sau lưng. Qua miền Tây Bắc viết trước khi có chiến dịch Điện Biên Phủ đầy chất thơ và hiện thực, nó nói lên một tấm lòng yêu nước nồng nàn của chiến sỹ ta.

Nguyễn Thành đã sáng tác Qua miền Tây Bắc ở đỉnh đèo Khâu Vác cao trên 2.000m, đó là cửa ngõ vào Điện Biên. Để có một tác phẩm như thế, tác giả đã phải mất ba lần tự mình "qua miền Tây Bắc."

Lần thứ nhất: Vào Tây Bắc cùng đoàn quân Tây Tiến.

Lần thứ hai: Vào Tây Bắc cùng Trung đoàn Tu Vũ, Trung đoàn 88 Đại đoàn Quân Tiên Phong là đơn vị đã tiêu diệt đồn Tu Vũ bên Sông Đà.

Lần thứ ba: Cùng Đại đoàn Quân Tiên Phong tham gia chiến dịch Tây Bắc giải phóng Nghĩa Lộ, vì thế nên trong ca khúc Qua miền Tây Bắc, tác giả đã ghi lại những tình cảm nồng nhiệt cùng tấm lòng rất chân thật, tình nghĩa đối với miền Tây.

Ta giải phóng Điện Biên rồi!

Ca khúc: Giải phóng Điện Biên - Sáng tác: Đỗ Nhuận


Một nhạc sỹ nữa cũng đã "ghi tên mình cùng Điện Biên Phủ" chính là Đỗ Nhuận. Trong thời gian diễn ra chiến dịch Điện Biên Phủ, ông đã sáng tác một số bài hát, trong đó tiêu biểu là Hành quân xa, Trên đồi Him Lam, Giải phóng Điện Biên

Nếu Hành quân xa là những lời động viên nhẹ nhàng, ngắn gọn, dễ hiểu, chân tình đối với cán bộ, chiến sỹ, giúp họ vượt qua những cuộc hành quân khó khăn, gian khổ, thì Trên đồi Him Lam là những dự cảm về một thắng lợi của quân đội ta đang đến gần.

Ta đã giải phóng Điện Biên rồi...!
Nguồn: vitinfo.com

Hành quân xa là những lời động viên, an ủi bằng ca từ thật giản dị: "Hành quân xa dẫu có nhiều gian khổ/Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/… chí căm thù bởi bọn thực dân nó áp bức/Đời chúng ta đâu có giặc là ta cứ đi" thì Giải phóng Điện Biên thì lại là một bản hùng ca và là khúc khải hoàn ca chiến thắng.

Xuất xứ ra đời của Giải phóng Điện Biên đã được chính tác giả - nhạc sỹ Đỗ Nhuận cho biết qua những ghi chép trong hồi ký Âm thanh cuộc đời:

 "Ngày 7-5-1954, chúng tôi đang cuốc, rải đá, thì vào buổi chiều, một đồng chí liên lạc từ mặt trận đạp xe qua, reo to: "Mường Thanh địch hàng rồi! Giải phóng Điện Biên rồi!"

Người tôi gai lên. Tất cả đoàn văn công ngừng tay cuốc, ôm nhau nhảy không cần nhạc đệm… Tôi lại đàn, lại hát. Đêm hôm đó, tôi ngồi viết bên bếp nhà sàn đỏ lửa, thâu đêm, suốt sáng. Tay búng chiếc violin, mồm cứ y ỷ, sợ làm ồn anh em mất ngủ. Có mấy củ sắn (mì) lùi trong bếp than để bồi dưỡng đêm, tôi vừa viết, vừa bóc sắn ăn".


Giải phóng Điện Biên đã chính thức ra đời từ đó!

Ca khúc vận dụng một cách sáng tạo âm hưởng, làn điệu dân ca Tây Bắc và làn điệu chèo của đồng bằng Bắc Bộ. Trong đó có tiếng kèn thắng trận hùng tráng, nhịp điệu âm nhạc là nhịp chân của điệu xòe hoa, xen lẫn với nhịp bước hành quân…

Riêng ca từ của bài hát thì thật đặc sắc, với hình ảnh của những chiến sỹ Điện Biên chiến thắng trở về; cảnh núi rừng Tây Bắc mừng vui với mùa hoa nở, nương lúa mới của bản Mường; hình ảnh đàn em bé và đoàn dân công tiền tuyến vẫy chào…

Kết thúc bài hát, ca từ chợt vút lên thật hào hùng: "Núi sông bừng lên/Đất nước ta sáng ngời/Cánh đồng Điện Biên, cờ chiến thắng tưng bừng trên trời".

Kéo pháo vào-kéo pháo ra

Ca khúc: Hò kéo pháo - Sáng tác: Hoàng Vân


Cũng tại cánh đồng Mường Phăng, trong lễ duyệt binh mừng chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 13-5-1954, có một dàn nhạc thật đặc biệt do nhạc sỹ Lương Ngọc Trác chỉ huy. Sau này ông kể lại:

"Gọi là đặc biệt vì thông thường một lễ mừng chiến thắng lịch sử thì phải có quân nhạc cỡ quốc gia, mà đây lại là một lễ mừng chiến thắng lịch sử chưa từng có, nhưng vì ở ngay mặt trận xa hậu phương hơn 500km lại vừa có chiến tranh nên không thể đưa ngay quân nhạc từ Việt Bắc lên được.

Vả lại thời gian của buổi lễ chỉ cách cuộc chiến đấu vừa qua có một tuần, theo yêu cầu của Ban tổ chức là trong lễ kéo cờ chiến thắng và duyệt các đơn vị vừa lập công thì phải cử nhạc.

Và thế là các đoàn văn công của mặt trận và của các đại đoàn tham chiến phải tập trung lại nhạc cụ, nhạc công về luyện tập ngay với phương châm "Có gì đánh nấy", chúng tôi gọi đó là dàn nhạc tổng hợp gồm: Clarinet, Trôm-pét, Ác-coóc-đê-ông, Vi-ô-lông, sáo, nhị, trống, thanh la..."


Một hình ảnh không thể nào quên trong cuộc chiến ở Điện Biên là hình ảnh "Kéo pháo vào-kéo pháo ra". Những nỗ lực kéo pháo phi thường đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của tinh thần khắc phục khó khăn, của lòng dũng cảm và lao động bền bỉ.

Nhạc sỹ Hoàng Vân - tác giả của bài hát Hò kéo pháo đã kể lại: Đêm đêm theo tiếng hò "dô ta nào, hai ba nào, tiếng mõ tre cốc cốc" làm hiệu lệnh dưới ánh trăng, hàng trăm chiến sỹ mặc áo trấn thủ, đội mũ nan cúi rạp người, choãi chân, những bắp tay rắn chắc bám vào dây trão, dây mây, dây song để kéo pháo... Tất cả những hình ảnh, những âm thanh đó đã tạo nên một bức tranh hùng vĩ, một không khí náo nhiệt hừng hực khí thế quyết tâm làm vang động cả núi rừng Điện Biên.

Điện Biên của ngày hôm nay - trù phú, ấm no, nhưng vẫn ngất ngây
âm hưởng của chiến thắng nửa thế kỷ về trước...
Nguồn: simplevietnam.com


Hò kéo pháo đã được nhạc sỹ viết ngay tại mặt trận – giữa không khí tuy căng thẳng chiến tranh nhưng vẫn nô nức, phấn khởi, đầy sức mạnh như thế!

Đã 55 năm trôi qua, những tác phẩm của các nhạc sỹ viết về Điện Biên Phủ vẫn đứng vững, vẫn là những âm hưởng hào hùng với sức mạnh động viên, cổ vũ lớn lao.

Có được sức sống mạnh mẽ như thế, thì ngoài tính thời sự cao, không khí chiến trận - chiến thắng hừng hực trong mỗi ca khúc thì quan trọng hơn, trường tồn hơn, là ngan ngát lòng yêu nước, ngan ngát niềm tự hào, niềm lạc quan và tình yêu mà mỗi nhạc sỹ gửi vào mảnh đất Tây Bắc, để từ đó, chúng ta có được những ca từ đẹp, nên thơ vút lên trên nền những giai điệu rộn rã niềm vui!
  • Nhật Quang (tổng hợp từ Báo Điện tử ĐCSVN & Báo Bình Định)
* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu