Đào liễu ra phố

Nghe "Đào liễu" để thấy bồi hồi, da diết kỳ lạ. Nhưnghe tiếng mình tựtrách: "Âm nhạc dân tộc của mình cuốn hút đến thế...mà bấy lâu nay.... không nghe, không biết hay vì mình đã quá vô tâm!" sự kiện nóng

ng




Nhạc phẩm: ĐÀO LIỄU
Album: Đường xa vạn dặm
Thể hiện: Xuân Diệu
******

Trên sân khấu chèo

Nếu bạn thích xem và nghe chèo, chắc hẳn bạn không còn lạ lẫm với giai điệu của "Đào liễu".

Đây là một làn điệu chèo cổ được viết dựa trên đoạn thơ lục bát có tên là "Đào liễu một mình" (có nơi gọi là "Đường thư"), nguyên văn như sau:

Đi đâu đào liễu một mình
Hai vai gánh nặng, nhật trình đường xa
Áo nâu xếp ở trong nhà
Khăn vuông nhiễu tím phất phơ đội đầu
Yếm điều em vẫn còn mầu
Răng đen da trắng mái đầu còn xanh
Mà em ở vậy sao đành
Sao em chẳng kiếm chút tình cùng ai
Sách rằng xuân bất tái lai..."


"Đào liễu" thể hiện khát khao tìm thấy một tình yêu lớn lao và trọn vẹn của một người con gái trẻ trung. Ước mơ thầm kín và cháy bỏng nhất của nàng chính là có được một nơi neo đậu - như con thuyền lênh đênh tìm thấy bến bờ tin cậy cho cuộc đời mình.

Những câu thơ trên càng đi vào lòng người hơn khi nó được thể hiện bởi những giọng hát chèo truyền cảm, trong đó đặc biệt phải kể đến NSƯT Thanh Hoài. Mỗi lần chị cất tiếng hát, người nghe đều cảm thấy đầy tâm trạng trước sự cô đơn đến nao lòng của người phụ nữ ngày xưa.

Chính sự cô đơn thấm thía tận gan ruột ấy khiến những làn điệu chèo cổ quyến rũ và thu hút hơn, bởi vì chèo vốn xuất phát từ những sự ngang trái, làn điệu chèo cổ nào cũng nhắc nhở về tính hai mặt của cuộc đời.

Hầu như không vở chèo dân gian nào là không có giai điệu của "Đào liễu", cho dù lời ca có thể đã được cải biên sao cho phù hợp với nội dung của vở chèo ấy. Và với ước muốn đem âm nhạc dân tộc Việt Nam đến với bạn bè thế giới, nhạc sĩ Quốc Trung đã chọn "Đào liễu" để phối lại theo phong cách World Music. Hay như ai đó đã ví von thật hình ảnh: "Quốc Trung đã thử dắt  "Đào liễu" từ chốn làng quê ra với phố thị!"

Nhạc sỹ Quốc Trung - Nguồn: nhandan.com.vn

"Đào liễu" là tác phẩm đầu tiên trong album "Đường xa vạn dặm". Có thể nói trong cả liveshow "Đường xa vạn dặm" năm 2005 và chương trình "Con đường âm nhạc" của kênh VTV3 (chuyên đề về NS Quốc Trung),  "Đào liễu" được thể hiện qua giọng ca và tiếng nhị của nghệ sĩ Xuân Diệu - chính là một điểm nhấn gây ấn tượng mạnh mẽ với khán thính giả.

Trong một không gian rộng hơn nhiều so với chiếu chèo dân gian, có sự hỗ trợ của nhạc cụ hiện đại, tiếng nhị dìu dặt, bộ gõ khoan thai, tiếng đàn tranh réo rắt động lòng cùng với giọng hát xẩm đặc trưng đã đem tới cho người nghe cảm giác thư thái dễ chịu hơn hẳn so với bản gốc trong chèo cổ. Sự cô đơn khắc khoải tuy vẫn còn, nhưng nó không còn u ám như xưa.

Nhiều người nghe "Đào liễu" theo cách hòa âm phối khí mới này đã xúc động đến trào nước mắt. Không ít bạn tâm sự: nghe "Đào liễu" thấy bồi hồi, da diết kỳ lạ, và có gì đó như tự trách vì "Âm nhạc dân tộc của mình thú vị như thế mà bấy lâu nay không nghe, không biết hay vì mình đã quá vô tâm!" 

Chính nhạc sỹ Quốc Trung cũng bày tỏ rằng anh mong đây sẽ là một kênh hữu hiệu để thu hút nhiều khán giả lắng nghe, thấu hiểu, yêu mến và giữ gìn âm nhạc dân tộc.

Những thể nghiệm của Quốc Trung với âm nhạc dân tộc Việt Nam sẽ chưa dừng ở đó,  hiệu quả của nó như thế nào, chúng ta chẳng thể nào đoán trước được, chính tên album của anh đã như một lời báo hiệu, một dự cảm - "Đường xa vạn dặm".

Nhưng - mượn lời một bạn trẻ thì "Những bản dân ca của Việt Nam đã được vang lên trong một không gian mới, của tiếng nói chung, hòa nhịp vào những sắc thái âm nhạc thế giới, xóa đi những khoảng cách vùng miền, cổ xưa và hiện đại nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, bản sắc của âm nhạc dân tộc Việt Nam."

Đó không chỉ là niềm hạnh phúc và ước mơ riêng của nhạc sỹ Quốc Trung, phải không bạn?
  • Ngọc Tú
* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu