Bài ca chuốc rượu
Duo chuốc rượu giữa nàng kỹ nữ xinh đẹp Violetta (giọng soprano) và chàng trai trẻ si tình Alfredo (giọng tenor) trong vở La Traviata là một trong những duo hay nhất trong kho tàng opera của nhân loại.
Duo: BÀI CA CHUỐC RƯỢU – opera LA TRAVIATA
Tác giả: Giuseppe Verdi (nhạc) và Francesco Maria Piave (libretto)
Thể hiện: Joan Sutherland, Luciano Pavarotti, Hợp xướng và Dàn nhạc giao hưởng Luân Đôn
(Chỉ huy: Richard Bonynge)
***
Trong bộ phim Pretty Woman (Người đàn bà đẹp) rất ăn khách của Hollywood, có đoạn chàng thương gia phong lưu Edward dùng máy bay riêng đưa cô gái làng chơi Vivian tới San Francisco xem một vở opera. Mặc dù tên vở opera không được nhắc đến trong phim nhưng nhiều người có thể nhận ra đó là La Traviata của Verdi.
 |
|
Câu chuyện tình yêu trong La Traviata rất giống mối quan hệ |
La Traviata đứng thứ ba trong danh sách 20 vở opera được trình diễn nhiều nhất ở Bắc Mỹ (theo số liệu của Opera America). Cũng không phải ngẫu nhiên tác giả kịch bản Người đàn bà đẹp lại chọn vở opera này. La Traviata kể câu chuyện tình yêu giữa một kỹ nữ Paris và một chàng trai quý tộc, rất giống với mối quan hệ đang nảy nở giữa Vivian và Edward.
Với truyền thống opera Ý, tên tuổi Giuseppe Verdi (1813 – 1901) cũng quan trọng ngang tên tuổi Beethoven với truyền thống giao hưởng. La Traviata được coi là tác phẩm “chân thực” nhất của Verdi. Chính cuộc hôn nhân không theo lễ giáo của ông với người vợ thứ hai, Giuseppina Strepponi, là nguồn cảm hứng để ông soạn nên tác phẩm giàu tính nhân văn này.
Là một trong bộ ba kiệt tác opera thời kỳ giữa của Verdi, La Traviata có libretto do Francesco Maria Piave viết dựa trên vở kịch Trà hoa nữ của Alexandre Dumas con. Vở kịch Trà hoa nữ được Dumas con chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên nổi tiếng của mình. Verdi đã cùng Giuseppina xem vở kịch này vào năm 1852.
Marie Duplessis (1824 – 1847), một kỹ nữ Paris có thật, tình nhân của nhiều người đàn ông phong lưu và lỗi lạc (trong đó có Dumas con) là nguyên mẫu của nhân vật kỹ nữ Marguerite Gautier trong tiểu thuyết Trà hoa nữ.
Còn trong opera La Traviata, cô kỹ nữ Paris có tên là Violetta Valéry. “La Traviata” tiếng Ý có nghĩa là “Người phụ nữ bơ vơ”.
Violetta đem lòng yêu Alfredo Germont, một chàng trai quý tộc gốc Provence. Qua tài năng của Verdi, câu chuyện về tình yêu chân thật và ước mơ hạnh phúc của Violetta đã khiến biết bao thế hệ khán thính giả opera rơi lệ.
Trong số những kiệt tác opera của Verdi, rất khó có thể chọn ra vở nào xuất sắc nhất. Tương tự thế, rất khó có thể chọn ra trích đoạn hay nhất, tiêu biểu nhất trong toàn bộ opera La Traviata.
Với vẻ đẹp giai điệu, sức mạnh của dàn hợp xướng và sự lộng lẫy của dàn nhạc, đây là một trong số những vở opera hấp dẫn từ đầu đến cuối.
 |
|
Cảnh “chuốc rượu” trong opera La Traviata tại |
Giống như vở opera trước đó của Verdi là Rigoletto, La Traviata được mở màn bằng một prelude chứ không phải bằng một overture. Khúc prelude này bắt đầu với một chủ đề buồn rầu âu yếm mà chúng ta sẽ còn nghe thấy ở khúc prelude dẫn vào màn cuối của của tác phẩm.
Chủ đề này được nối tiếp bằng chủ đề lời khẩn cầu tình yêu của Violetta, tương phản với âm nhạc do bè violon đảm nhiệm có kết cấu nhẹ nhàng hơn - đại diện cho khía cạnh phù phiếm hơn trong tính cách nhân vật.
Khi khúc prelude màn I kết thúc cũng là lúc mở ra khung cảnh phòng khách nhà Violetta. Tại đây Violetta tiếp đón các vị khách trong đó có Alfredo Germont, được giới thiệu là người ngưỡng mộ cô.
Chàng trai trẻ này đã say mê Violetta và cùng cô hát bài ca chuốc rượu Brindisi - Libiamo ne’ lieti calici (Nào cùng uống từ ly hoa vui sướng). Duo chuốc rượu giữa Violetta (giọng soprano) và Alfredo (giọng tenor) là một trong những duo hay nhất trong kho tàng opera của nhân loại.
ALFREDO:
Nào hãy uống từ ly hoa vui sướng
Nơi những đóa hoa thắm tươi sao,
Hãy mặc cho thời gian lướt qua
Vì thú vui say sưa ta nâng cốc.
Vì những rung động ngọt ngào của tình ái
Vì cặp mắt kia xuyên thấu trái tim.
Hãy uống đi, uống vì tình yêu
Rượu vang khiến những nụ hôn nồng ấm.
HỢP XƯỚNG:
A! hãy uống đi, uống vì tình yêu
Rượu vang khiến những nụ hôn nồng ấm.
VIOLETTA:
Em sẽ xẻ chia cùng anh nhé
Những ngày hạnh phúc của đời em;
Mọi thứ trong thế giới này rồ dại thay
Đâu đem lại cho chúng ta niềm vui thú.
Nào chúng ta tận hưởng cuộc sống
Vì niềm vui tình ái thoáng qua mau
Như hoa kia nở rồi tàn phai
Không thể hưởng đời thêm được nữa.
Nào hãy uống niềm vui chan chứa!
Khi nó đang cháy bỏng gọi mời.
HỢP XƯỚNG:
Nào hãy uống niềm vui chan chứa
Của rượu vang, ca hát, vui đùa
Cho tới khi từ phía thiên đường
Ta thấy hiện ánh bình minh ngày mới.
 |
|
Nữ danh ca Joan Sutherland trong vai Violetta |
Ngoài ra không thể không kể đến các hợp xướng của những người tzigane và dũng sĩ đấu bò ở màn II. Hợp xướng là một thế mạnh của Verdi trong các vở opera và ông được coi là bậc thầy trong lĩnh vực này.
Ngày nay những CD và DVD opera là một cách thức dễ dàng và kinh tế để thưởng thức tương đối trọn vẹn một vở opera nổi tiếng như vở La Traviata. Bạn có thể nghe La Traviata một cách chủ động như xưa kia Verdi đã chủ động nghe tiếng thì thầm của nàng thơ.
Bằng âm nhạc của mình, Verdi đã chế ra thứ rượu tuyệt hảo dành cho tất cả mọi người, vậy còn chờ gì nữa mà bạn không nâng cốc?
-
Ngọc Anh