Ai tiếp tay cho tai nạn giao thông thảm khốc?

Giá như người lái xe ô tô tải container 79N-2123 không trao tay lái cho người phụ xe thì sao? sự kiện nóng

Những chuyến xe định mệnh

Theo các báo mới đưa tin, tai nạn giao thông (TNGT) thảm khốc xảy ra rạng sáng lúc 2h ngày 7/11/2011, do xe ô tô tải container biển kiểm soát 79N-2123, kéo theo rơ-moóc có BKS 79R-0333 đâm liên tiếp vào xe ô tô khách 16L-3406 và xe ô tô khách 17K-2934 trên quốc lộ 1A, tại vị trí-lý trình km 1680, thuộc địa bàn tỉnh Bình Thuận.

Hậu quả xe ô tô khách 17K-2934 bị lật, lộn nhiều vòng và bốc lửa dữ dội, làm chết cháy 10 người, bị thương 23 người (trong đó có 1 cháu bé mới 4 tuổi bị hôn mê). Thật quá xót thương.

Mặc dù cơ quan chức năng chưa có kết luật điều tra vụ TNGT thảm khốc nêu trên, nhưng nhiều báo đã quan tâm, đăng tin nguyên nhân ban đầu: Do tài-xế xe container ngủ gật và chưa đủ tuổi được cấp giấy phép lái xe hạng FC. Do người điều khiển ô tô container lúc gây ra TNGT chỉ là phụ xe...

Song, các báo chưa nêu ra câu hỏi: Giá như người lái xe ô tô tải container 79N-2123 không trao tay lái cho người phụ xe thì sao?

Bỗng nhớ tới vụ xe ô tô khách BKS 48K-5868 bị nước cuốn trôi xuống sông Lam vào ngày 18/10/2010 (trong đợt lũ lụt năm ngoái tại địa bàn tỉnh Hà Tĩnh), làm 15 trong xe ô tô bị chết chìm cùng với chiếc xe định mệnh.

Nguyên nhân: Do người cầm tay lái không phải tài-xế chính, mặc dù đã có cảnh báo, vẫn cố lái ô tô vào đoạn quốc lộ 1A đang ngập lụt.

Trở lại vụ TNGT ngày 7/11, nếu sự thật người lái xe container 79N-2123 (hiện còn sống sót) trao tay lái cho người phụ xe không đủ điều kiện để điều khiển xe, cũng sẽ là một nguyên nhân tiếp tay gây ra vụ TNGT thảm khốc này.

Và người lái xe đó, đã vi phạm Luật Giao thông đường bộ (điều 8, khoản 10). Đồng thời đã phạm vào điều 205 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt cao nhất 12 năm tù.

Hiện trường một vụ tai nạn tại ngày 7/11 tại Bình Thuận

Nhưng dư luận nhân dân rất bức xúc khi cho rằng còn những nguyên nhân sâu xa gây ra các TNGT thảm khốc trên đường bộ nước ta hiện nay.

Đó là do công tác tuần tra kiểm soát, tuần lưu cơ động của lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) có phần sơ hở, sao nhãng trong các đêm khuya vắng hoặc rạng sáng tinh mơ, khiến cánh lái xe ô tô dễ tranh thủ phóng "hết ga, hết số"- vi phạm tốc độ nghiêm trọng. Đây cũng là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến TNGT.

Thiên lệch, cứng nhắc và hình thức

Để khắc phục và ngăn chặn thảm họa này, lần đầu tiên Thủ tướng CP quyết định một Phó Thủ tướng, kiêm Chủ tịch Uỷ ban An toàn giao thông (ATGT) quốc gia.

Tuy nhiên, tổ chức bộ máy tham mưu cho CT Uỷ ban ATGT quốc gia, trong công tác phát động tuyên truyền còn thiên lệch: Nặng về các giải pháp làm giảm tắc đường hai thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, mà còn nhẹ về những giải pháp hạn chế TNGT, nhất là các TNGT thảm khốc trên quốc lộ.

Ngay cách tuyên truyền cho vấn đề này cũng rất cứng nhắc, hình thức. Hàng năm có tháng An toàn giao thông. Nhưng người ta có quyền hỏi chỉ có ATGT trong một tháng thôi sao?

Thực ra, tháng ATGT là tháng tổng kết, "kiểm điểm", rút kinh nghiệm và tập trung phổ biến, tuyên truyền rộng rãi trong cộng đồng- nhằm duy trì bảo đảm trật tự ATGT hàng năm, chứ không phải chỉ ATGT trong một tháng. Và nếu như vậy, đến hết năm 2012 sang năm 2013 thì sao? Chả lẽ chỉ có năm 2012 là năm ATGT?

Tổ chức bộ máy tham mưu cho CT Uỷ ban ATGT quốc gia, trong công tác phát động tuyên truyền còn thiên lệch: Nặng về các giải pháp làm giảm tắc đường hai thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, mà còn nhẹ về những giải pháp hạn chế TNGT, nhất là các TNGT thảm khốc trên quốc lộ.

Ngay cách tuyên truyền cho vấn đề này cũng rất cứng nhắc, hình thức. Hàng năm có tháng An toàn giao thông. Nhưng người ta có quyền hỏi chỉ có ATGT trong một tháng thôi sao?

Thảm họa TNGT mới đây tại Bình Thuận, với những nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp cho thấy: Sau khi có kết luận điều tra vụ việc, cơ quan Tòa án nên tổ chức xét xử theo hình thức lưu động và tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân (để nâng cao tính giáo dục, răn đe).

Nếu kết quả điều tra TNGT do lái xe trao tay lái cho người không đủ điều kiện lái xe container, thì người lái xe này phải chịu khung hình phạt theo điều 205 Bộ luật Hình sự nêu ở phần trên.

Cơ quan CSGT bố trí lực lượng tuần tra kiểm soát, tuần lưu cơ động trên toàn tuyến công vụ (thuộc địa bàn, lãnh thổ), kể cả ban ngày và ban đêm khuya vắng, rạng sáng tinh mơ, chú trọng bắt lỗi, xử lý kịp thời những người lái xe ô tô vi phạm tốc độ, làn đường, cự ly an toàn...

Cơ quan Uỷ ban ATGT quốc gia xem xét không nên chỉ hô vang khẩu hiệu "năm 2012 là năm ATGT", mà nên duy trì tháng ATGT hàng năm. Cần chọn tháng 2 (thay cho tháng 9) hàng năm là tháng ATGT. Bởi vì kinh nghiệm thực tế nhiều năm qua cho thấy, tháng 2 (thường vào dịp Tết Nguyên đán và các lễ hội), TNGT hay gia tăng đáng sợ.

* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu